Przyznam, że z dużym zaskoczeniem i pewnym niedowierzaniem przeczytałem dziś rano jeden z maili, który dotarł na moją skrzynkę. Otóż napisał do mnie anonimowy człowiek, podający się za przedstawiciela inicjatywy społecznej, której celem jest przywrócenie pamięci o płk. W. Skopence przez doprowadzenie do nadania skwerowi na Podwalu Dolnym imienia właśnie W. Skopenki. Człowiek ten narazie nie zdradził zbyt wielu szczegółów, ale napisał jeszcze, że już niebawem będą zbierane podpisy poparcia pod ta inicjatywą, a w przypadającą 18 sierpnia 2012 roku 68. rocznicą wyzwolenia Sandomierza spod okupacji hitlerowskiej, zostanie zorganizowany w Sandomierzu panel dyskusyjny poświęcony postaci Wasilija Skopenki. Podobno ma się na nim pojawić również człowiek, Sandomierzanin który go jeszcze pamięta.

W niedzielę 25 marca 2012 roku, Wiesław Myśliwski kończy 80 lat. Należy on do jednych z najwybitniejszych współczesnych prozaików polskich. Jego najgłośniejsze i najważniejsze dzieła to "Kamień na kamieniu", "Widnokrąg" oraz "Traktat o łuskaniu fasoli". Jest dwukrotnym laureatem nagrody literackiej Nike. Wiesław Myśliwski urodził się 25 marca 1932 roku w podsandomeirskich Dwikozach.

Myśliwski obecny jest w polskiej literaturze od niemal półwiecza. Kolejne książki publikuje rzadko, za to premiera każdej z nich jest dużym wydarzeniem. Bohaterami utworów Myśliwskiego są najczęściej polscy chłopi, a akcja rozgrywa się na prowincji. Przez krytyków Myśliwski określany jest często jako twórca tzw. literatury chłopskiej - podejmującej problematykę tożsamości wsi i jej mieszkańców w czasach historycznych przemian.
 Czytaj więcej o pisarzu w artykule na stronie Gazety Wyborczej.

W biografii Władysława Podkowińskiego (4.02.1866 - 5.01.1895) - wybitnego polskiego malarza uznawanego za prekursora polskiego impresjonizmu, możemy doszukać się również sandomierskiego akcentu. W latach 1983 - 1984 artysta gościł w nieistniejącym już dworze w Bidzinach u Feliksa Jasieńskiego. Dowodem pobytu Podkowińskiego na sandomierskiej ziemi są m.in dwa olejne obrazy, prezentujące piękno krajobrazów regionu.

Każdy miłośnik polskiego punkrocka zna doskonale legendarny zespół KSU, obecny na scenie od 30 lat. Mało kto jednak wie, że obecny perkusista zespołu Leszek Dziarek jest rodowitym Sandomierzaninem, gdzie również mieszka w jednym z bloków na Hucie Szkła.

Omawiając na lekcjach języka polskiego polską poezję okresu międzywojennego, wśród wielu poetów pojawia się postać Stanisława Młodożeńca, współtwórcy futuryzmu w literaturze. Jest to kolejna wielka postać, która urodziła się i wychował na sandomierskiej ziemi.

Stanisław Młodożeniec urodził się 31 stycznia 1895 roku w podsandomierskiej wsi Dobrocie (gmina Wilczyce). Pochodził z zamożnej chłopskiej rodziny. W latach 1906-1914 uczęszczał do sandomierskiego gimnazjum, tu też uzyskał świadectwo dojrzałości. W latach 1915-18 przebywał w Rosji. Był naocznym świadkiem rewolucji z roku 1917. Echo tamtych wydarzeń można jest widoczne w jego debiutanckich utworach poetyckich „Z Moskwy” i „Anarchiści”. W 1918 roku rozpoczął studia na UJ, które dwukrotnie musiał przerywać ze względu na pobór do służby wojskowej; najpierw w Legii Akademickiej a potem podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1 pułku Strzelców Podhalańskich.

Początek lat 20-tych to czynny udział w licznych formacjach awangardowych. Przyjaźnił się z Brunonem Jasieńskim (urodzony w Klimontowie n ziemi sandomierskiej), i malarzem Tytusem czyżewskim, z którymi stworzył Klub Futurystów „Katarynka” – zorganizował pierwszy wieczór poezji futurystycznej w Krakowie. w 1921 roku opublikował tomik „Kreski i Futureski”. Był to jego debiut książkowy. W tym czasie podejmuje współpracę z redagowaną przez Tadeusza Peipera „Zwrotnicą”. Następne tomiki poetyckie to "Kwadraty", "Niedziela", "Futuro-gamy" i "Futuro-pejzaże".

Do wybuchu II wojny światowej uczył języka polskiego w gimnazjach m.in.: w Zamościu i Kielcach oraz kilku warszawskich szkołach. W 1925 przeprowadza się do stolicy. W 1925 roku pisze pierwszy tekst do „Tygodnika Ilustrowanego” – opowiadanie pt: „Jak się w Pietrkowy serce rozszerzyło”. Nawiązuje współpracę z „Kurierem Warszawskim”. Poza wierszami i opowiadaniami pisze powieści i utwory sceniczne. Problematyce chłopskiej poświęcił powieść "Na Budzeniu".

Lata 30. to bliska działalność z organizacją Wici (Związek Młodzieży Wielskiej Rzeczypospolitej Polskiej). Był autorem słów pieśni „Do niebieskich pował”, która była hymnem organizacji.

W 1939 roku zostaje powołany jako szeregowy żołnierz do łączności. Wraz z wojskiem przeszedł na Węgry, gdzie został internowany. Ucieka do Jugosławii, następnie do Syrii. Z polskimi wojskami przebywa w Palestynie i Egipcie. W sierpniu 1941 roku obejmuje redakcję „Gazety Polskiej” w Jerozolimie. W 1942 roku osiada w Londynie. Po wojnie związuje się z Radiem Wolna Europa.

W 1957 roku powraca do Polski, zamieszkuje w Warszawie. Publikuje na łamach tygodnika „Orka”. Zbiera materiały do kolejne publikacji. Zdążył przygotować do druku "Wiersze wybrane" (1958), zbiór opowiadań "W dolinie małej wody" (1958) i tomik wierszy dla dzieci "Wiosenne obrazki" (1959).

Umiera 21 stycznia 1959 roku w Warszawie. Pochowany został w Alei Zasłużonych na Starych Powązkach. Po śmierci Młodożeńca Tomasz Burek ogłosił "Utwory poetyckie" (1973) obejmujące niemal w całości jego dorobek liryczny. W 1976 roku ukazały się "Opowiadania", które z pierwodruków prasowych zebrał, opracował i komentarzem opatrzył Wincenty Burek.

Rękopisy opowiadań i wierszy Stanisława Młodożeńca znajdują się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Sandomierzu. W maju 2009 imię Stanisława Młodożeńca nadano gimnazjum w Wilczycach.

ps. Z tereniu sandomierszczyzny pochodzi wielu wybitnych poetów i pisarzy. Wymienić tu można m.in: Wiesława Myśliwskiego, Brunowa Jasieńskiego, Witolda Gombrowicza, WIncentego Burka, Stanisława Piętaka, Romana Kosełę czy ALeksandra Patkowskiego. 

30 kwietnia w Echu Dnia ukazał się ciekawy artykuł nt. tego chłopaka. Jakiś czas temu na YouTube oglądałem już wyczyny sandomierskich parkourowców, ale nie przypuszczałem, że można robić taki rzeczy jak bohater artykułu.

Sport ten zadomowił się na dobre w Polsce kilka lat temu. Największa popularność dyscyplina ta zdobył po emisji filmu „13 Dzielnica”.

Wszyscy, którzy chcieliby spróbować swoich możliwości muszą zdawać sobie jednak sprawę, że jest to bardzo ryzykowna dyscyplina, żeby wykonywać bezpiecznie poszczególne ewolucje trzeba naprawdę dużo trenować.

Zapraszam wszystkich do przeczytania całego artykułu o M. Czechu i i obejrzenia zdjęć i filmów z jego wyczynami.

Co ten chłopak wyczynia?! Ale skacze! Niezwykły talent Marcina Czecha z Sandomierza
Autor: Michał Leszczyński
Echo Ednia: 2010-04-30