Muzeum powstało w maju 1921 roku z inicjatywy grupy działaczy PTK: Stanisława Karpowicza, Zdzisława Lenartowicza, Józefa Pietraszewskiego, Aleksandra Patkowskiego i księdza Andrzeja Wyrzykowskiego. Jego siedzibą był niewielki, ale jakże ciekawy i wdzięczny budynek zaprojektowany przez Józefa Pietraszewskiego i wybudowany przy ówczesnej ul. Gołębickiej, dziś Żeromskiego, obok obecnej poczty. Po obu stronach jego wejścia widnieją tablice upamiętniające Jana Kochanowskiego oraz Aleksandra Patkowskiego, dziś prawie już nieczytelne, bowiem budynek od lat nie remontowany, popada we wstydliwą destrukcję. Z zabytków zebranych tam przed II wojną światową przetrwała znikoma część. Zdecydowana większość z kolekcji przyrodniczej, etnograficznej i historycznej przepadła w pożodze wojennej.